HX Expeditions sluit Arctisch seizoen af met grootste wetenschappelijke dataverzameling ooit

HX Expeditions kijkt terug op een bijzonder Arctisch seizoen. Tijdens 31 expeditiereizen kregen duizenden gasten de kans om de natuur, landschappen, lokale gemeenschappen en het wetenschappelijke onderzoek in het hoge noorden van dichtbij te beleven.

Het seizoen had extra betekenis, omdat HX dit jaar zijn 130-jarig jubileum viert. Al in 1896 bracht de eerste reis naar Spitsbergen gasten, wetenschappers en biologen samen die meer wilden leren over het Arctische gebied. In 2026 zet HX die traditie op veel grotere schaal voort, met een combinatie van jarenlange poolervaring, citizen science, wetenschappelijke programma’s in samenwerking met universiteiten en concrete initiatieven om de regio te beschermen.

• 31 expeditiereizen in het Arctisch gebied, met duizenden gasten en een gemiddelde Tripadvisor-beoordeling van 4,7 uit 5 op basis van 167 reviews
• Het hoogste aantal suiteboekingen ooit voor HX, als teken van de groeiende belangstelling voor luxe expeditiecruises
• 26.491 bijdragen aan citizen science, verdeeld over negen onderzoeksprogramma’s
• 363 wetenschappelijke bootexcursies, waarbij gasten rechtstreeks kennismaakten met onderzoek in het veld
• Een wereldprimeur met AI voor het opsporen van walvissen in het Arctisch gebied, aan boord van de MS Fram
• 308,44 kilo afval verzameld tijdens strandopruimingen door gasten en bemanningsleden

Reizen én bijdragen aan de wetenschap

Wetenschap was dit seizoen geen extraatje, maar een vast onderdeel van de expeditie. HX betrekt gasten tijdens iedere reis bij minimaal twee citizen-scienceprojecten. Zo helpen reizigers onderzoekers met waardevolle waarnemingen uit afgelegen gebieden, terwijl ze zelf meer inzicht krijgen in de omgeving die ze bezoeken.

Tijdens het Arctische programma verzamelden gasten en expeditieteams gegevens over onder meer dieren, de helderheid van het zeewater, bewolking en het noorderlicht. Daarvoor werden 363 speciale wetenschappelijke bootexcursies georganiseerd.

De 26.491 bijdragen bestonden uit 23.518 waarnemingen via iNaturalist, 1.286 ORCA-registraties, 1.183 eBird-waarnemingen, 203 NASA GLOBE Cloud Observer-rapporten, 181 metingen met een Secchi-schijf, 73 bijdragen aan Happywhale, 38 waarnemingen van schadelijke algenbloei, acht meldingen via Aurorasaurus en één registratie in Marine Debris Tracker.

Wereldprimeur: AI helpt bij het beschermen van Arctische walvissen

Een andere belangrijke wetenschappelijke ontwikkeling kwam voort uit het AI WAVE-project (Whales and Arctic Vessels). Dit initiatief is een samenwerking tussen Heriot-Watt University en specialist op het gebied van maritieme monitoring Seiche.

Aan boord van de MS Fram werd een Smart Visual Detection System geïnstalleerd voor een wereldwijde primeur: een test met warmtebeeldcamera’s en kunstmatige intelligentie om walvissen in het Arctisch gebied in real time te detecteren. De proef begon tijdens de reis van Dover naar Spitsbergen en werd gedurende de Arctische zomer voortgezet, waarbij gegevens rond de eilandengroep werden verzameld.

Het systeem is ontwikkeld om onder meer de ademwolk van walvissen en hun activiteit aan het wateroppervlak te herkennen. Daarvoor worden warmtecamera’s, hogeresolutiebeelden, machine learning en continue monitoring gecombineerd.

De verzamelde gegevens kunnen worden gebruikt om toekomstige AI-systemen te trainen die walvissoorten automatisch herkennen en waarschuwingen kunnen geven. Dat zou brugteams eerder kunnen attenderen op de aanwezigheid van walvissen en daarmee mogelijk de kans op verstoring en aanvaringen verkleinen. Het gaat onder meer om soorten als narwallen, beloega’s en Groenlandse walvissen.

Het project laat bovendien zien hoe wetenschap, scheepvaart en technologie kunnen samenwerken aan oplossingen die op grotere schaal toepasbaar zijn. Daarmee kan niet alleen de veiligheid van schepen worden verbeterd, maar ook de monitoring van zeezoogdieren en de bescherming van kwetsbare Arctische wateren.

Voor HX vormt het project tegelijkertijd een manier om wetenschappelijk onderzoek letterlijk onderdeel te maken van de reis. Gasten konden de ontwikkelingen van dichtbij volgen en via wildlife-observaties en onderzoek aan boord meer leren over de biodiversiteit van het Noordpoolgebied.

Arctische kennis begint al vóór vertrek

Ook buiten het schip werd dit seizoen volop ingezet op kennis en bewustwording. HX lanceerde samen met de University of Tasmania een gratis online cursus over Spitsbergen. Met modules onder leiding van experts maken reizigers voorafgaand aan hun expeditie kennis met de natuur, ecosystemen en geschiedenis van de eilandengroep. Ook wordt aandacht besteed aan verantwoord reizen in kwetsbare poolgebieden.

De cursus is een vervolg op het eerdere programma over Alaska en het bekroonde Antarctica-programma van HX. Voor 2027 staan daarnaast nieuwe cursussen gepland over Arctisch Canada, Groenland, IJsland en de Northwest Passage.